ذکری برای تقرب (رحمن)
الرّحمن (بخشنده)
الّرحمنِ الرّحيم "خداوند بخشنده ي مهربان"
"الرّحمنُ مَعناهُ الواسِعُ الرَّحمَةِ عَلي عِبادِهِ" (رحمان يعني کسي که رحمتش همه ي بندگان را در بر بگيرد)
ذات مقّدسي که صاحب رحمت و بخشش فراگير است بر بندگانش از مومن و کافر و روزي دهندهي ايشان است؛ بلکه رحمت واسعه ي او همه ي موجودات را فرا گرفته. رحمان و رحيم، هر دو صفت مشبّهه و برگرفته از رَحم هستند، مانند عليم از عِلم، الا اينکه دامنه ي معنا در رحمان بيشتر است. معناي رحمان، بخشش عام خداوند است، اما لفظش از اسماء خاصّه ي حق است. يعني هيچ موجودي جز خدا به اين لفظ ناميده نمي شود مگر به اضافه ي عبد "عبدُ الرحمن"*. رحمان، اسم حق تعالي به اعتبار جمعيت اسمائي که مبدا انبعاث وجود بر حقايق جميع مراتب امکانيه است و رحيم اسم خاصّ است از جهت فيضان کمالات معنوي بر اهل ايمان.
فقط حقيقت محمّديه(ص) به اعتبار نبوّت، مظهر "رحمن" است و به اعتبار ولايت کلّيه، مظهر اسم "رحيم" و به اعتبار وحدت و جامعيت مقام ولايت و نبوّت مظهر کامل اسم اعظم. در انبياء، حقيقت خاتميه و در اولياء حقيقت ولويه حضرت علي مرتضي و ائمه ي (ع) بعد از او مظهر تامه ي اين نام هستند.
نقل شده، هر کس اسم "الرحمن" و "الرحيم" را بعد از هر نمازي 298 بار بخواند همه ي مردم او را دوست مي دارند و از اهل تحقيق گردد.
در خواصّ الاسماء و مفاتيح النجاة مذکور است: اگر کسي بعد از هر نمازي 100 مرتبه اسم "الرحمن" را بخواند در همه حال، مورد لطف و عنايت خداوند قرار مي گيرد.
*ناميدن افراد به رحمان و رحيم و امثال آن محل اشکال است و ايراد دارد. اما ناميدن آنها به عبدالرحيم و امثال آن نه تنها ايرادي ندارد که پسنديده نيز مي باشد.
